Avusturya’dan komşuya çarpıcı teklif
Yunanistan borç sarmalı içinde geleceğini tartışırken Avrupalı dostlarından çok tartışılacak bir öneri geldi.
Avusturya Ticaret Odası Başkanı Christoph Leitl, Profil dergisine verdiği mülakatta Yunanistan’ın boş ve uzak adaları Türkiye’ye satmasını teklif etti.
Leitl, ”Haritada Türkiye oldukça yakın ve bu boş adalara ilgi gösterebilir. Yunanistan sembolik olarak egemenliğinden küçük bir parça verebileceğini göstermiş olur” ifadelerini kullanan Christoph Leitl, ısrarla kendisine ciddi olup olmadığını soran gazeteci Josef Redl’a ciddi olduğu cevabını verdi. Bu adımla Kıbrıs sorununun çözümüne de bir katkı yapılacağını kaydeden Leitl, adaların satılmasının “Yunanistan’ın kendi egemenliğinin bir kısmından vazgeçerek yapılan yardımlara teşekkür mahiyetinde bir anlam taşıyacağını” ifade etti.
“Türkiye kurtarma paketine katılmadı. Bu teklifin Yunanistan’ı aşağılamak olduğunu düşünmüyor musunuz?” sorusuna cevap veren Leitl, “Böyle bakarsınız haklısınız. Ancak tersten bakarsanız böyle bir adım Avrupa’daki aşırı sağcılara nasıl etki eder?” dedi. Adaların satılmasının Yunanlıların kendilerine olan özgüveni ile ortaya konacak sembolik bir adım olacağını kaydeden Leitl, bu teklifin Yunanistan’dan gelmesi gerektiğini belirtti.
Yunanistan: “Kötü bir şaka”
Avusturya Ticaret Odası Başkanı Christoph Leitl’ın adaların satılmasına ilişkin mülakatına ilk tepki Yunanistan’ın Viyana Büyükelçisi Themistoklis Dimidis’ten geldi. Dimidis, Leitl’ın ifadelerine “Açıklamalardan derin üzüntü duydum. Söylenen ifadeler kötü yapılmış bir şaka niteliğinde. Yunanistan kendi sınırlarından asla vazgeçmeyecektir” ifadeleriyle cevap verdi.
Bir dönem Avusturya Cumhurbaşkanlığı için de adı geçen Christoph Leitl, Avusturya’da önemli bir siyasi aktör olarak biliniyor.
Ege Adaları
Yunanistan yarımadası ile Anadolu yarımadası arasında bulunan ve toplam alanı 23.000 kilometrekare kadar olan 3000′e yakın ada ve adacığa Ege Adaları adı veriliyor.
En alt bölümdeki adalar olan Rodos, Girit, Kerpe ve Çuha, Anadolu ve Yunanistan yarımadalarının ana kara parçalarının dışında bulunuyor. Diğer adaların hemen hemen hepsi Türk ve Yunan ana kara parçalarının önünde bulunan bölgelerde toplanmış durumda.
Bu ada gruplarından Mora yarımadasının doğusunda bulunanlara Kiklatlar, Yunanistan’ın orta bölümünün kıyıları önünde bulunanlara Tesalya Adaları (Kuzey Sporatlar ya da Şeytan Adaları), Ege denizinin orta bölümünde, Anadolu kıyılarına yakın olanlara Saruhan Adaları (Doğu Sporatlar), Batı Anadolu’nun güney ucunda yer alanlara da Onikiada (Güney Sporatlar) deniyor. Sporat Yunanca “dağınık” demektir, Kiklat ise “çember” demek.
Sanılanın aksine, Batı Anadolu kıyılarına yakın olan irili ufaklı adalara Oniki Ada denilmemekte. Sık yapılan bu yanlışlığı önlemek için, en güneydeki Girit hariç tutularak, Ege adaları şu şekilde sınıflandırılabilir:
Boğazönü Adaları (Kuzey Ege Adaları ya da Trakya Adaları)
Kuzey Ege denizinde yer alan Taşoz, Semadirek, Gökçeada (İmroz), Bozcaada (Tenedos) ve Limni (Ilımlı) adalarına bu isim veriliyor.
Tavşan Adaları (Kiklatlar)
Yunanistan’ın Mora yarımadasının doğusunda bulunan Andıra, İstendil (Tinos), Sire, Mökene (Mikonos), Nakşa, Bara, Yamurgi, Santoron (Santorini), Anafiye, Değirmenlik (Milos) ve Yavuzca (Sifnos) adalarına bu isim veriliyor.
Eğriboz ve Şeytan Adaları (Kuzey Sporatlar ya da Tesalya Adaları)
Orta Yunanistan kıyıları önünde bulunan adalara denir. Başlıcaları: İskados, İşkapolos, Kırlangıç (Alonnisos), Keçi (Pelagos), İskiri, Eğriboz.
Doğu Ege Adaları
Saruhan Adaları (Doğu Sporatlar) Ege denizinin orta bölümünde ve Anadolu yarımadasına çok yakın konumdadırlar. Başlıcaları: Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya.
Oniki Ada
Menteşe Adaları (Güney Sporatlar) Batı Anadolu kıyılarının güneyinde ve kıyılara çok yakın konumdadırlar. Başlıcaları: Rodos, Kaşot (Çoban), Kerpe, Limoniye, Sömbeki, İlyaki (İlkil), İncirli, Yalı, İstanköy, İstanbulya, Kilimli (Kelemez), İleriye, İlipsi, Herke, Batnaz ve Meis (Kızılhisar).
Hukuksal Durum
Ege Adaları’nın kendi kıyı karasularının ötesindeki orta Ege Denizi bölgesinin deniz tabanı, 1982 tarihli Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne göre, Türkiye kıyılarından 100 deniz mili (185 km.) açığa kadar Türkiye’nin mülkiyetinde. Buradaki maden ve deniz kaynaklarını Türkiye’den başka bir ülke kullanamıyor. Bu konuda Lahey Adalet Divanı da aynı şekilde görüş bildirmekte. Yani uluslararası hukuka göre adaların yalnızca 6 ya da 12 mil karasuları olabilir ama 200 mile kadar kıyı ülkesine işletme hakkı veren Münhasır Ekonomik Bölge hesabına adalar dâhil edilemez şeklinde görüş açıklamakta.
Ege’de Türkiye ve Yunanistan’ın ana kıta kıyılarından eşit uzaklıktaki bir orta hat belirlenmesi ve deniz tabanı işletme haklarının bu orta hatta göre taksim edilmesi zorunluluğu, bu 1982 uluslararası deniz sözleşmesinin bir gereği. Bu anlaşma hükümlerine göre, 200 milden daha dar denizlerde iki kıyıdaş devlet eşit şekilde deniz tabanını paylaşmak durumunda. Bu konu 12 millik karasuları meselesiyle karıştırılmamalı. Ekonomik münhasır bölge, karasularından kat kat daha uzağında alanları kıta kenarında bulunan ülkelere vermekteve adaların böyle bir kıtasal ekonomik bölgesinin olmayacağı bu deniz sözleşmesinde yazılı.
Türkiye’nin ta Ege Denizi ortalarına kadar yani Girit ve Mikonos önlerine kadar Ege deniz yatağında maden çıkarma ve balıkçılık yapabilme hakları uluslararası antlaşmalarca geçerli. Yunanistan da bu antlaşmaları imzalamış durumda.
